3 Mayıs 1808, Francisco de Goya

Bu resimde, Napoleon’un askerlerinin İspanya’yı işgal ettiği Yarımada Savaşı’nda (1808-14) Fransız birliklerinin uyguladığı vahşet betimleniyor. 2 Mayıs 1808 günü Madrid sokaklarında meydana gelen büyük halk ayaklanması istilacılar tarafından bastırıldı. Çok geçmeden vahşice misillemelerde bulunan Fransız askerleri, ertesi gün tutuklamalara girişerek kent yakınındaki Principe Pio tepesinde pek çok kişiyi kurşuna dizdiler. Bu idamlar, Fransızlara karşı ülke çapında bir gerilla savaşının patlak vermesine yol açtı. İspanya tahtının geri alındığı çatışmalar sonunda, hükümet, isyancıların cesaret ve özverisi anısına bir yıllık ulusal yas ilan etti, ressamlardan kurbanların anısına resimler yapmaları istendi. Goya’ya, resmi bir sipariş olmamakla birlikte belirli bir para verildi, o da bu temayı işleyen iki başyapıt yarattı.

Hikâyesi

2 Mayıs 1808 adlı resminde ayaklanmanın kendisini betimleyen Goya, bu resimde ayaklanma sonrasında uygulanan vahşete odaklandı. Her iki resim de pek sıcak kabul görmedi. Bu biraz da ressamın köktenci yaklaşımından kaynaklandı. İsyancıların kahramanlığını vurgulayan neoklasik resimler çok daha büyük bir coşkuyla karşılandı. Ayrıca Goya’nın sadakati konusunda kuşkular vardı. İşgalci Fransız yönetimiyle iyi geçinmiş, Joseph Bonaparte’ın (Napoleon’un kardeşi) ödülünü kabul etmişti. Sonuçta, Goya’nın resimleri soğuk karşılandı ve sergilenmedi. Prado’nun depolarına terk edilerek iki kuşak boyunca unutuldu.

Prado,

Madrid, İspanya