Viyana 1900-2000

Adolf Loos: "İnsanlığı gereksiz işlerden kurtaran kişi"

10 Aralık 1870’de, o zamanlar Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun içinde yer alan Çekoslovakya/Brno’da doğan Adolf Loos, çocukluğunun en mutlu saatlerini, basit evinde ailesiyle masa başında geçirdiğini anlatır. Evdeki eşya ve nesnelerin ayrı ayrı hikayeleri vardır onun için: “Ev hiç bitmedi, o bizimle, biz onunla geliştik”. Unutamadığı bir diğer olay da, çocukluğunda gezmeye gittiği Viyana Sanat ve Endüstri Müzesi’nde gördüğü David Roentgen’in mobilyaları ve ahşap işçiliğidir. Mobilya yerine hacmin parçası olarak gömme dolap fikrini, bu müzede benimsedi. Orta eğitimini Teknik Meslek Okulu’nda, yapı ustası olarak tamamlayan Loos’un ideali mimar olmaktı. Bu amaçla önce, Gottfried Semper’in de bir zamanlar hocalık yapmış olduğu Dresden Teknik Yüksek Okulu’na yazıldı. Daha sonra askerlik görevi için ara verdiği eğitimine Viyana Güzel Sanatlar Akademisi’nde devam etti. Ancak, 1891 yılında ölen Friedrich Schmidt’in yerine Carl Freiherr von Hasenauer Akademi Müdürü olmuştu. Loos, Hasenauer’in kimseye sormadan G. Semper’in, aralarında Burgtheater da bulunan bazı projelerini değiştirmesini kabul edemeyerek Viyana Akademisi’ndeki derslere devam etmekten vazgeçti. Loos bir süre daha Viyana’da kalarak kentin yapılarını ve insanlarını tanımaya çalıştı. Daha sonraki yaşantısında önemli rolleri olacak sanatçı ve düşünürleri de bu dönemde tanıdı. Café Grinsteidl’da sık sık bir araya geldiği Hermann Bahr, Peter Altenberg, Karl Kraus gibi ünlü isimlerle arkadaşlığını hayatının sonuna kadar sürdürdü...